શનિવાર, 4 જુલાઈ, 2020

કબીરજી

કબીર
ગુગમ ગરિમા મંચ પરથી રેખા શુક્લ- શિકાગો  'કબિર' પર
નમસ્કાર મિત્રો
કાશી બનારસના ્ગંગા તટે કબીરજી કમળના ફૂલ પર તરતા દેખાયા કે પછી એક વિધવા બ્રાહ્મણીએ જન્મ આપ્યો પણ એમનું અલૌકિક વ્યક્તિત્વ છસ્સો વર્ષે પણ પ્રસિધ્ધ છે કામ કરતા કરતાં વણતા જાય ને એમની વાણી એમનું ગ્યાન ગાતા જાય એમના દોહા જગપ્રસિધ્ધ બન્યા. સરળ ભાષામાં સુવાક્યો વિચારો પિરસતા રહ્યા. એવી એમની વાણી હતી કે લોકો ૧૫મી સેંચ્યુરીમાં એમને ફકીર કહે કોઈ કહે સંત તો કોઈ કવિ કહે...બનારસમાં વ્યાપારીઓ આવતા જુદી જુદી ભાષા બોલતા. સંત કબીર બાહ્ય આડબંર નો સખ્ત વિરોધ કરતા. સમાજમાં ફેલાયેલ ગંદકી નો ઉલ્લેખ ગાઈ ને સમજાવતા. ધર્મ ના નામે પાખંડીઓ કારણ સમજ્યા વગર ધર્મ ની તરફદારી કરતા. તો વચ્ચે પડતા. આમ મૌલવી હોય કે કોઈ પણ કબીર માલ બજાર વચ્ચે વેચવાને બદલે બોધ આપતા. પોથી પુસ્તક પઢવાથી અક્ષરગ્યાન આવતું નથી. કે પંડિત પણ થવાતું નથી. તેમ પથ્થર પૂજવાથી ભગવાન જો મળી જાય તો હું પહાડ પૂજવા તૈયાર છું. સ્નાન માટે કહેતા કે પાણીમાં જ રહેતી માછલી તેની ગંધ દુર કરી ના શકે તો એવા સ્નાન નો અર્થ શું જેનાથી મન દિલ ને વિચારોનું શુધ્ધિ કરણ ના થાય. ગુરૂપાસે થી ગ્યાન મળે ને પ્રભુ ની નજીક જવાનો રસ્તો સૂઝે જ્યારે બન્ને સામે આવી ગયા ત્યારે એમ કહે કે ગુરૂ ગોવિંદ દોનો ખડે કાકે લાગો પાય બલિહારી ગુરૂ આપને ગોવિંદ દિયો બતાય. જાતપાત પૂછ્યા વગર પ્રભુભક્તિ કેમ ના થાય ? અને કહેતા કે દુઃખમાં તો બધા યાદ કરે પણ સુખ માં પણ પ્રભુને જો યાદ કરો પ્રભુથી નજીક રહેવાય. આવી સરસ સાંસ્કૄતિક સોચ મળેલી સ્વામી રામાનંદ ગુરૂજી પાસે થી તેમજ "રામ " નામનો મંત્ર જપતા. જ્યાં મોટા થયા તે હવે નીરુ ટિલા તરીકે મંદિર બન્યુ. માટી ને રોંદતા કુંભારને જોઈ બોલ્યા..એક દિ એવો આવશે તુ જોજે માટી જ તને રોંદશે. ૧૧૯ વર્ષે પ્રભુધામ સિધાવ્યા પણ હજી તેમની વાણી - દોહા ને જીવન ચરિત્રને યાદ કરવામાં આવે છે.  અસ્તુ
---- રેખા શુક્લ 

બુધવાર, 1 જુલાઈ, 2020

ચાઈનીઝ વસ્તુઓનો બહિષ્કાર


www.Club Task
common Task

૧.કોમન ટાસ્ક
૨.રેખા શુક્લ
૩.શિકાગો-અમેરિકા
૪."ચાઈનીઝ વસ્તુઓનો બહિષ્કાર "
૫..શબ્દ સંખ્યાઃ૧૧૪ (10 )
૬. જુલાઇ ૪ ૨૦૨૦

મીટ માંડી ને બેઠું વિશ્વ હાથ જોડી, કરીએ સાથે બહિષ્કાર
ચાઈનીઝ વસ્તુનો હવે વિશ્વ પણ, સમજી કરે બહિષ્કાર (૧)

બનીએ આત્મનિર્ભર, ગાંધીજી જેમ કર્યો હતો બહિષ્કાર
છે થોડું જો ખિલવું તો, કરવાનો આમ જ હવે બહિષ્કાર (૨)

છે મારે પણ કહેવું, મોકો મોહક શોધાયો 'માત્ર' બહિષ્કાર
મ્હોરવું ને મહેંકવું કૂંપણ કોશિષો, જરૂરી જીવવા બહિષ્કાર(૩)

"મેઈડ ઇન ભારત" એક જ છે અવકાશ, કરી લો બહિષ્કાર
હેવી મશીન, રમકડાં, કપડાં, પેન, ખાદ્ય પદાર્થ બહિષ્કાર(૪)

ના ટેકનોલોજી કે હેરપીન પણ જોઈએ, જુઓ તમે બહિષ્કાર
ઉડવું મારે મારી પાંખે, દિલ દિમાગથી કરીએ  બહિષ્કાર  (૫)
---- રેખા શુક્લ 

સંગમ લાગણીના શબ્દે-હું નાની અમૄતા કોર

www.Club Task
common Task
૧.કોમન ટાસ્ક
૨.રેખા શુક્લ
૩.શિકાગો-અમેરિકા
૪.સંગમ લાગણીના શબ્દે-અમૄતા પ્રીતમ (સાહિર - ઇમરોઝ )
૫.શબ્દ સંખ્યાઃ૨૩૭
૬. જુલાઇ ૪ ૨૦૨૦
હું નાની અમૄતા કોર કહેતી રહી મા ને ના મરવા દેતા પણ ભગવાને ના સાંભળ્યું.મા વિના મોટી થઈ
મમતા ને પ્રેમની ઉણપ મને સતાવી રહી. ભાગલા પછી દિલ્હીમાં આવી ૧૬  ની લગ્નની ઉંમરે અમ્રીતા પ્રીતમ બની. મને  ખુબ ગમતા સાહિર લુધ્યાન્વી કે શાયર હતા- ગાયક હતા. સંગમ લાગણીના શબ્દે-પ્રેમી  સાહિત્ય  ને લખાણ વગરના રહી શકે. ગયિકા સુધા મલહોત્રા ને પણ તે ખૂબ ગમતા.
પણ તેમને પણ પ્રોત્સાહન ન મળ્યું. પણ એકતરફી અતિશય ખેંચાણ મારી કવિતા દ્વારા છૂપુ ના રહી
શક્યું. પણ એમના તરફથી કોઈ પ્રોત્સાહન ના મળ્યું. રાધા કૄષ્ણ વિના અધુરા તેમ મને એમના વગર 
જીવવું અધૂરું લાગતું. પણ પ્રેમ તો કરી શકાય છે કરાવી શકાતો નથી. મન ઉદાસીથી ધેરાઈ 
જતું ને મારું દર્દ શબ્દોમાં નિરોપાઈ જતું, પરોવાઈ જતું. પ્રેમધેલી,બાવરી લગ્નગ્રંથિથી મુક્તિ પામી ઉંધે 
કાંડ સાહિરના પ્રેમમાં પડી. એમને બીજા સાથે હું જોઈ ન્હોતી શકતી. તેવા સમયે મને ્ચિત્રકાર ઇમરોઝ મળી ગયા. તમારી કયારેય નહીં થઈ શકું કેમકે હું સાહિરના પ્રેમમાં પાગલ છું. તમે મને કદી પામી નહીં શકો. વર્ષો સુધી અલગ રહીને ઇમરોઝ મારો સાથ નિભાવતા રહ્યા.

मै तुजे फिर मिलूंगी कहां कैसे पता नहीं 
शायद तेरी कल्पनाओकी प्रेरणा बन
तेरे केनवास पर उतरूंगी
-अमॄता प्रीतम 


સ્પર્શ તારા નામનો ઝીલ્યો હતો, જે પવનની ડાળીએ ખીલ્યો હતો,
એજ સ્પર્શે શબ્દ પ્રગટાવ્યો અમે, લાગણીના દોરથી ગુંથ્યો હતો.
--રેખા શુક્લ    






શનિવાર, 27 જૂન, 2020

"રમકડાં "

ગુગમ ગુજરાતી ગરિમા મંચ પર આજે "રમકડાં " પર રેખા શુક્લ ના વંદન
કાશ કોઈ અરીસા જેવું મળે, વ્હાલ રમકડાં જેવું કરે
રડું તો સાથે મારા જેવું રડે, ના રડાવી હસી તે કરે
પવન શહેરી વિન્ડીસીટીનો, તોડે , બાળક ફોડે રમકડાં મરે
બાળ રડે ઇશ દ્વારે, દરિયો મણમણ રમકડાં તરે
અમથી એવી જગા હ્રદય સાંકડી, વિશાળ સપન ફરે
રમકડું મારે રમકડાં ને, બાળક સિવાય કોણ કેર કરે
---- રેખા શુક્લ 

રમકડાં ના નાજુક સંબંધ




    વિદાઈ તો થઈ ગઈ મને કમને કહેવાયું તો છે જ કાગડો દહીંતરું લઈ ગયો
   પણ અહીં તો ઉંધુ થઈ ગયું કે કાગડી દહીંતરું લઈ ગઈ બોલો જાનથી ગયો


સાત ફૂટી વેદના લાવી નજદીકી જુદાઈ !  ૨૮ દિવસ પછી ફરીને આવ્યા પાછા ત્યારે પત્ની અંજુએ અમીતને કીધુંઃ " સાંભળી લો હું થોડા દિવસ ભાઈ- ભાભી ને ત્યાં જઈને પાછી આવું ત્યાં સુધીમાં તમારા માતા પિતાને ક્યાંક બીજે રહેવાની સગવડ કરી લેજો. અને એમ નહીં થાય તો મારી પાછા આવવાની
રાહ ન જો'તા. બિચારો અમીત ફાટી આંખે સાંભળીને અવાક થઈ ગયો. કાપો તો પણ લોહી ના નીકળે હો. આજકાલ સારાનો જમાનો નથી રહ્યો, સાચા ને કોઇ સાંભળવા તૈયાર નથી. એનાથી નિઃસાસો નીકળી ગયો. 
ના સમજાયું ચંદા ને કે શર્માજી રમકડાં ના ફોન કેમ સાથે રાખી ને ફરે છે !! હા, વૄધ્ધાવસ્થા ખરાબ છે પણ આમ તો પાછા નોર્મલ જ લાગે છે.. જુઓ તો બધું પોતાની મેળે જ કરે છે. જમવાના ટાઈમે સમયસર પહોંચી જાય છે ને વોકિંગ કરતા કરતા ફોન પર ટોકિંગ કરે છે. થાકે એટલે બાંકડે બેસે ને ફોનમાં એમની ' આયુષી' સાથે કલાકો સુધી વાતો કરે છે, રમકડાં ના ફોનથી !! સામેથી જાણે ત્રણેક વર્ષની આયુષી દુનિયાભરની વાતો લહેકાથી કરતી હોય તેમ વાતવાતમાં શર્માજી હસી-રડી ને લહેકા- ટહુકા કરે છે. ચંદાબેન નો પ્રથમ દિવસ હતો "પ્રેરણાશ્રમ" માં. રડતાં રડતાં આભા બની ગયેલા આ દ્રશ્ય જોઈને. એમનું છોભીલાપણું  બે મિનીટ ભૂલાઈ ગયું. તેમને પણ દીકરા-દીકરીએ જાકારો દઈ દીધેલો...!! ઘરબાર વગરના નિરાધાર નો આશરો આ 'આશ્રમ' હતો. મેઈન એન્ટ્રંસ ગેઈટ ની ડાબી તરફ ફૂવારો હતો.. ચોતરફ નાનું તળાવ હતું ને તેની ફરતો વોકિંગ પાથ પણ હતો. નાનકડો પુલ હતો ત્યાં કોઈક ઉભું હતું. જમણી તરફ મિસ્ટર જસ્પાલજી છોડવાઓને પાણી પાઈ રહ્યા હતા. એમની તો ચંદા પર નજર પણ ન પડી. પોતાના જ કાર્યમાં પરોવાયેલા સરદારજી તરફથી નજર ખસી ન ખસીને ગ્રુહમાતા લક્ષ્મીબેને ચંદાબેનને આવકાર આપતાં ખભે દિલાસો દેતો હાથ ફેરવ્યો. ચંદાબેન રડી પડ્યા ને લક્ષ્મીબેને પણ ઝળહળીયાં લૂછ્યાં પણ કઠણ હૈયે વાત ચાલુ કરી ઃ 'આવો, તમારું ઘર હવેથી આ જ છે. બધા તમારી રાહ જુવે છે.' સામુહિક પ્રેયર રૂમમાંથી ભજન નું મ્યુઝિક સંભળાયું ને ચંદાબેન એમના રૂમ તરફ ચાલ્યાં.વિચારોના વંટોળે ઘેરી લીધા કે જીવ ની જેમ મોટા કરવા છતાં આટલા બધા મા-બાપ વૄધ્ધાશ્રમમાં કેમ છે?  
જીવતા રમકડાં ને રમાડે છે રમકડાં,                              
અહીં રમકડાં બની રમો સૌ રમકડાં 
સાત ફૂટના સરદારજી ફરી નજરમાં તરી આવ્યા. બધાના રૂમમાં પોતે ઉગાડેલા ફૂલો પહોંચાડતાં એમનું તેજસ્વી ને સૌમ્ય મુખારવિંદ પ્રતિભાશાળી બધાને  ગમતું. ચંદાબેને જ્યારે થેંક્યું કહ્યું તે બોલ્યા ઃ ' સબ ઠીક હોવે તૂસી હિમંત રખીયો. હમ સબ સાથ હૈ જી' બીજા જ દિવસથી ચંદાબેન લાઇબ્રેરીમાં કામે લાગ્યા. વસુધાબેન આશ્રમની બાજુમાં રહેવા છતાં કીચનમાં એજ રાંધતા, બધાને એમની રસોઈ બહુ ભાવતી ને રામુકાકા તથા દીનદયાલ કાકા પણ મદદ કરતાં... આમ આશ્રમમાં નિયમમુજબ કામ કાજ ચાલતું. શર્માજી છેલ્લા દસ વર્ષથી હતા. હજુ પણ પોતાના દીકરા-દીકરી તથા આયુષી ના ફોનની રાહ જો'તા. એમની દયાજનક દશા જોઈને હૈયું ભરાઈ આવતું.. ક્યારેક જસ્પાલજી સાથે હિંદીમાં વાત કરતા સાંભળો તો તેમનું  હિંદી સાંભળી હસી જ પડો. જસ્પાલજી પણ હવે તો ટેવાઈ ગયા છે સમજી જાય છે એમની વેદના પણ પોતાની વેદના નથી કહેતા. આખી જિંદગી ભરપૂર પ્રેમ આપ્યો કુટુંબને પોતાનો વિચાર કર્યા વગર બધાની દરેક માંગ દરેક સપના પૂરા કર્યા...પણ દીકરા ત્રણેયે મોં ફેરવી લીધું ? ને દીકરીએ તો પોતાની પત્નીને પણ એમની વિરૂધ્ધ કરી નાંખ્યા !!.
કોઠી ની જાહોજલાલી ખૂટી ખૂટે તેમ ન્હોતી તે દીકરાઓની બૂરી આદતોમાં ખર્ચાઈ ગઈ. દીકરી-જમાઇએ તો મા ને ફોસલાવી કરોડોના ઘરેણાં પડાવી લીધા ને કીધું અત્યારે બીઝનેસમાં જોઈએ છે પછી પરત કરી દઈશું. બાપનું હૈયું કકળી ઉઠ્યું કે પોતાના બાપ-દાદાની મિલ્કત અને પ્રોપર્ટી આમ વેડફાઈ જશે તેવો તો સપને પણ ખ્યાલ નહોતો. પતિને એકલો આશ્રમમાં જવા દે તે કેવી પત્ની ? કેવી મમતા ને કેવી સુખ સાહ્યબીનું વળગણ ?? અબળા સ્ત્રી માટે બહુ લખાયું હા, પણ સાત ફૂટના સશક્ત પુરૂષની વેદના કોઈના સમજ્યું ... ના દીકરા-દીકરી કે પોતાની પત્ની પણ ના સમજી?? ના આવ્યો કદીય ફોન પણ કે આ આવ્યું કોઈ મળવા રૂબરૂ !! ને લોકો હજુય દીકરો દેજો દીકરી દેજો ની મન્નત માને છે !! શું ફેર પડે છે જ્યારે બધા આવા નાલાયક નીકળે છે ?? આ વ્હોટ્સઅપમાં 'ટિન' 'ટિન' મેસેજ મૂકાતા રહે ત્યાં તો પેલો રમકડાં નો ફોન રણક્યો ઃ આયુષી બોલી ઃ "બાપુજી?" ને શર્માજી ને જીવલેણ હાર્ટ એટેક આવ્યો ને બધા ગૂમસૂમ થઈ ગયા. " ભલુ થયું ભાંગી જંંજાળ...!"  જસ્પાલજી ને વસુધાબેન આશ્વાસન આપતા હતા...કે સમજાવવાનો સાવ ખોટો વ્યર્થ પ્રયાસ કરતા હતા. રમકડાં તૂટે એમાં બાળક સિવાય કોઈને કેટલો ફર્ક પડ્યો ? કે પડે છે? 
હવે કોઈને પોતાના સ્વજનના આવવાની રાહ જોવી નથી. બધા એકબીજા સાથે જ ખુશ છે. રામુકાકા ને દીનદયાલ કાકા રાબેતા મુજબ આવે છે જાય છે એમનું મૌન એમની વેદના પોકારે છે. ફૂલો વિવિધ રંગ ને આકારના છે તેમજ પાંદડાઓ પણ રંગ રંગ ના ને આકૄતિના છે વિન્ડોમાંથી તાંકતો જસ્પાલ થોડો દુઃખી જણાય છે પણ બધા આવી એને પ્રેયરરૂમ માં લઈ જાય છે. "સસરીયા કાલ" કહેતા શર્માજી નો અવાજ લગભગ તેને  સંભળાય છે....ભણકારા છે ખબર છે પણ માનવતા જ્યારે મરી રહી છે ત્યારે દિલ તો પ્રેમાળ શબ્દ નો સહારો જ ગોતતું રહે છે ને ! છ છ દાયકા નીકળી ગયા ક્યાં તે મને યાદ નથી પણ આ પછી નો દાયકો કેવો જશે ? મારી બર્થ-ડે માટે એટલું જ માંગુ કે હાથ પગ ચાલતા રહે ને પ્રભુ જલ્દી માં જલ્દી લઈ લે જે. અસ્તુ
----રેખા શુક્લ
      સાત ફૂટી વેદના લાવી નજદીકી જુદાઈ !  ૨૮ દિવસ પછી ફરીને આવ્યા પાછા ત્યારે પત્ની અંજુએ અમીતને કીધુંઃ " સાંભળી લો હું થોડા દિવસ ભાઈ- ભાભી ને ત્યાં જઈને પાછી આવું ત્યાં સુધીમાં તમારા માતા પિતાને ક્યાંક બીજે રહેવાની સગવડ કરી લેજો. અને એમ નહીં થાય તો મારી પાછા આવવાની
રાહ ન જો'તા. બિચારો અમીત ફાટી આંખે સાંભળીને અવાક થઈ ગયો. કાપો તો પણ લોહી ના નીકળે હો. આજકાલ સારાનો જમાનો નથી રહ્યો, સાચા ને કોઇ સાંભળવા તૈયાર નથી. એનાથી નિઃસાસો નીકળી ગયો. 
ના સમજાયું ચંદા ને કે શર્માજી રમકડાં ના ફોન કેમ સાથે રાખી ને ફરે છે !! હા, વૄધ્ધાવસ્થા ખરાબ છે પણ આમ તો પાછા નોર્મલ જ લાગે છે.. જુઓ તો બધું પોતાની મેળે જ કરે છે. જમવાના ટાઈમે સમયસર પહોંચી જાય છે ને વોકિંગ કરતા કરતા ફોન પર ટોકિંગ કરે છે. થાકે એટલે બાંકડે બેસે ને ફોનમાં એમની ' આયુષી' સાથે કલાકો સુધી વાતો કરે છે, રમકડાં ના ફોનથી !! સામેથી જાણે ત્રણેક વર્ષની આયુષી દુનિયાભરની વાતો લહેકાથી કરતી હોય તેમ વાતવાતમાં શર્માજી હસી-રડી ને લહેકા- ટહુકા કરે છે. ચંદાબેન નો પ્રથમ દિવસ હતો "પ્રેરણાશ્રમ" માં. રડતાં રડતાં આભા બની ગયેલા આ દ્રશ્ય જોઈને. એમનું છોભીલાપણું  બે મિનીટ ભૂલાઈ ગયું. તેમને પણ દીકરા-દીકરીએ જાકારો દઈ દીધેલો...!! ઘરબાર વગરના નિરાધાર નો આશરો આ 'આશ્રમ' હતો. મેઈન એન્ટ્રંસ ગેઈટ ની ડાબી તરફ ફૂવારો હતો.. ચોતરફ નાનું તળાવ હતું ને તેની ફરતો વોકિંગ પાથ પણ હતો. નાનકડો પુલ હતો ત્યાં કોઈક ઉભું હતું. જમણી તરફ મિસ્ટર જસ્પાલજી છોડવાઓને પાણી પાઈ રહ્યા હતા. એમની તો ચંદા પર નજર પણ ન પડી. પોતાના જ કાર્યમાં પરોવાયેલા સરદારજી તરફથી નજર ખસી ન ખસીને ગ્રુહમાતા લક્ષ્મીબેને ચંદાબેનને આવકાર આપતાં ખભે દિલાસો દેતો હાથ ફેરવ્યો. ચંદાબેન રડી પડ્યા ને લક્ષ્મીબેને પણ ઝળહળીયાં લૂછ્યાં પણ કઠણ હૈયે વાત ચાલુ કરી ઃ 'આવો, તમારું ઘર હવેથી આ જ છે. બધા તમારી રાહ જુવે છે.' સામુહિક પ્રેયર રૂમમાંથી ભજન નું મ્યુઝિક સંભળાયું ને ચંદાબેન એમના રૂમ તરફ ચાલ્યાં.વિચારોના વંટોળે ઘેરી લીધા કે જીવ ની જેમ મોટા કરવા છતાં આટલા બધા મા-બાપ વૄધ્ધાશ્રમમાં કેમ છે?  
જીવતા રમકડાં ને રમાડે છે રમકડાં,                              
અહીં રમકડાં બની રમો સૌ રમકડાં 
સાત ફૂટના સરદારજી ફરી નજરમાં તરી આવ્યા. બધાના રૂમમાં પોતે ઉગાડેલા ફૂલો પહોંચાડતાં એમનું તેજસ્વી ને સૌમ્ય મુખારવિંદ પ્રતિભાશાળી બધાને  ગમતું. ચંદાબેને જ્યારે થેંક્યું કહ્યું તે બોલ્યા ઃ ' સબ ઠીક હોવે તૂસી હિમંત રખીયો. હમ સબ સાથ હૈ જી' બીજા જ દિવસથી ચંદાબેન લાઇબ્રેરીમાં કામે લાગ્યા. વસુધાબેન આશ્રમની બાજુમાં રહેવા છતાં કીચનમાં એજ રાંધતા, બધાને એમની રસોઈ બહુ ભાવતી ને રામુકાકા તથા દીનદયાલ કાકા પણ મદદ કરતાં... આમ આશ્રમમાં નિયમમુજબ કામ કાજ ચાલતું. શર્માજી છેલ્લા દસ વર્ષથી હતા. હજુ પણ પોતાના દીકરા-દીકરી તથા આયુષી ના ફોનની રાહ જો'તા. એમની દયાજનક દશા જોઈને હૈયું ભરાઈ આવતું.. ક્યારેક જસ્પાલજી સાથે હિંદીમાં વાત કરતા સાંભળો તો તેમનું  હિંદી સાંભળી હસી જ પડો. જસ્પાલજી પણ હવે તો ટેવાઈ ગયા છે સમજી જાય છે એમની વેદના પણ પોતાની વેદના નથી કહેતા. આખી જિંદગી ભરપૂર પ્રેમ આપ્યો કુટુંબને પોતાનો વિચાર કર્યા વગર બધાની દરેક માંગ દરેક સપના પૂરા કર્યા...પણ દીકરા ત્રણેયે મોં ફેરવી લીધું ? ને દીકરીએ તો પોતાની પત્નીને પણ એમની વિરૂધ્ધ કરી નાંખ્યા !!.
કોઠી ની જાહોજલાલી ખૂટી ખૂટે તેમ ન્હોતી તે દીકરાઓની બૂરી આદતોમાં ખર્ચાઈ ગઈ. દીકરી-જમાઇએ તો મા ને ફોસલાવી કરોડોના ઘરેણાં પડાવી લીધા ને કીધું અત્યારે બીઝનેસમાં જોઈએ છે પછી પરત કરી દઈશું. બાપનું હૈયું કકળી ઉઠ્યું કે પોતાના બાપ-દાદાની મિલ્કત અને પ્રોપર્ટી આમ વેડફાઈ જશે તેવો તો સપને પણ ખ્યાલ નહોતો. પતિને એકલો આશ્રમમાં જવા દે તે કેવી પત્ની ? કેવી મમતા ને કેવી સુખ સાહ્યબીનું વળગણ ?? અબળા સ્ત્રી માટે બહુ લખાયું હા, પણ સાત ફૂટના સશક્ત પુરૂષની વેદના કોઈના સમજ્યું ... ના દીકરા-દીકરી કે પોતાની પત્ની પણ ના સમજી?? ના આવ્યો કદીય ફોન પણ કે આ આવ્યું કોઈ મળવા રૂબરૂ !! ને લોકો હજુય દીકરો દેજો દીકરી દેજો ની મન્નત માને છે !! શું ફેર પડે છે જ્યારે બધા આવા નાલાયક નીકળે છે ?? આ વ્હોટ્સઅપમાં 'ટિન' 'ટિન' મેસેજ મૂકાતા રહે ત્યાં તો પેલો રમકડાં નો ફોન રણક્યો ઃ આયુષી બોલી ઃ "બાપુજી?" ને શર્માજી ને જીવલેણ હાર્ટ એટેક આવ્યો ને બધા ગૂમસૂમ થઈ ગયા. " ભલુ થયું ભાંગી જંંજાળ...!"  જસ્પાલજી ને વસુધાબેન આશ્વાસન આપતા હતા...કે સમજાવવાનો સાવ ખોટો વ્યર્થ પ્રયાસ કરતા હતા. રમકડાં તૂટે એમાં બાળક સિવાય કોઈને કેટલો ફર્ક પડ્યો ? કે પડે છે? 
હવે કોઈને પોતાના સ્વજનના આવવાની રાહ જોવી નથી. બધા એકબીજા સાથે જ ખુશ છે. રામુકાકા ને દીનદયાલ કાકા રાબેતા મુજબ આવે છે જાય છે એમનું મૌન એમની વેદના પોકારે છે. ફૂલો વિવિધ રંગ ને આકારના છે તેમજ પાંદડાઓ પણ રંગ રંગ ના ને આકૄતિના છે વિન્ડોમાંથી તાંકતો જસ્પાલ થોડો દુઃખી જણાય છે પણ બધા આવી એને પ્રેયરરૂમ માં લઈ જાય છે. "સસરીયા કાલ" કહેતા શર્માજી નો અવાજ લગભગ તેને  સંભળાય છે....ભણકારા છે ખબર છે પણ માનવતા જ્યારે મરી રહી છે ત્યારે દિલ તો પ્રેમાળ શબ્દ નો સહારો જ ગોતતું રહે છે ને ! છ છ દાયકા નીકળી ગયા ક્યાં તે મને યાદ નથી પણ આ પછી નો દાયકો કેવો જશે ? મારી બર્થ-ડે માટે એટલું જ માંગુ કે હાથ પગ ચાલતા રહે ને પ્રભુ જલ્દી માં જલ્દી લઈ લે જે. અસ્તુ
----રેખા શુક્લ

રવિવાર, 21 જૂન, 2020

આંસુ

ગુગમ ગરિમા મંચ પરથી આંસુ વિષે શિકાગોથી રેખા શુક્લના વંદન
દિકરી વળાવુ હું જાણી લેજો..
ભૂલ થાય તો વાળી લેજો...
હસતી એનો માણી લેજો..
આંસુ એના વાળી લેજો...
આંસુ ને તો સરવાની આદત ...ભોળી આંખે રડતા આંસુ
##### મૄગજળમાં જડેલા########
ગજબ સ્ટોરમાં, અલગ અલગ, ડ્રોપર મહીં ભરેલા..આંસુ
સતત વેચાતા આંસુ રડ્યા; ટીંંપા ટીંપા સંધરેલા...આંસુ
ઝુ માં જોયેલો તેથી વધુ, અદભૂત જાનવર જોયેલા..આંસુ
કોઈ લાગ્યા વ્હાલા પળે, મા'ણા ના કોઈથી ડરેલા...આંસુ
પ્રાણી પ્રાણી રડતા હસતાં;  આંસુમાં ભળેલા.. આંસુ
ખોટા ખોટા, મોટા આંસુ છાના ડુસકે કળેલા...આંસુ
સ્વાર્થી આંસુ, જીવ પરોપકારી પરબે જઈ મળેલા..આંસુ
પાણીમાં ડચકાં ખાતા આંસુ ના આંસુ થઈ રડેલા...આંસુ
રણમાં તરસ્યા ગયા... ગયા મૃગજળમાં જડેલા..આંસુ
ક્લીફ બ્રીજના સળંગ વળાંકે, ગ્રામોફોનમાં ગુંજેલા...આંસુ
---રેખા શુક્લ 

મંગળવાર, 16 જૂન, 2020

'ચહેરા'

ગુગમ ગુજરાતી ગરિમા મંચ ના વાચકમિત્રો ને નમસ્કાર રેખા શુક્લનાઃઃઃ 
' ચહેરા' વિષેઃઃઃઃઃઃઃઃઃઃઃ સામે મળે એવો ચહેરો જે મલકાટ લઈને આવે, નયનમાં જરા જુઓ તો તલસાટ લઈને આવે
પલકની સમીપે થઈ ચહેરો નોખો અણિયાર લઈને આવે
એજ ચહેરો તુજ નો પાથર્યો વસવાટ લઈને આવે
મહેકી રહી આંબે ઉગી મંજરી સુવાસ લઈને આવે
કોયલ ટહુકે મોર નાચે અંજાણ પરમાટ લઈને આવે
શરમથી ભરેલી છે મારી આ બન્ને હથેળીઓમાં આંખે
શશાંક રૂપકડો તરખાટ- થરકાટ ન હવે લઈને આવે 
ચહેરો રડ્યો હસતા હસતા આખર થયો શિકાર હસતા
કોઈ ખો ગયા હમેશા કે લીયે શશાંક ગુજર ગયા
ફિલ્મ ઇન્ડસ્ટ્રીકા ચહેરા સામને આ ગયા સચ સામને આ ગયા
ખુદકુશીકી ધુંધલી તસ્વીર લેકે આયા એક ચહેરા 
રજીશે સાઝિશ ક્યું માહિર હૈ ઐસે કોઈ દિખા ગયા
સપનોકો જીતે જીતે યે ચહેરેને છોડ દી દુનિયા 
કોરોના કહેતા પહેનો માસ્ક, દેખ ઇન્સાન મર ગયા.
અસ્તુ - રેખા શુક્લ

શુશાંત સિંહ

"આ પપ્પા ને શું કહેવું હવે? એ ક્યારેય નહીં ચેંજ થાય. અમે નાનકડા હતા ત્યારે બહારગામ જવાનું હોય ને ટ્રેન નો ટાઈમ ૭ વાગ્યા નો હોય. ૫ વાગ્યામાં ઉઠાડે તેમ નહીં પણ ૫ વાગે સ્ટેશને એમની સાથે બધાયે પહોંચવાનું. અરે, પણ બે કલાક શું કામ સ્ટેશને રાહ જોવાની ??? ટ્રેન ટાઇમસર આવે કે ના આવે આપણે તો મોડા ના પડીએ ને ? હે ભગવાન !!"
મને હસવું ના રોકાયું ને આખા રૂમ માં હા હા હા ... અમે બંને ખૂબ હસ્યા. તે આગળ બોલ્યોઃ " અરે આવું એકાદવાર નથી બન્યું દરેક જગ્યાએ અમે સૌથી પહેલા પહોંચી ગયા હોઈએ...યજમાન તૈયાર હોય કે ના હોય પણ અમે તો તેમના ઘરે બધા કરતા વહેલા. અરે પણ મુવીની ટીકિટ આવી ગઈ હોય તો પણ બે કલાક વહેલા પહોંચવાનું ??? મને એમ થયું કે કોલેજ પતી ગઈ છે તો આ વખતે તેમની સાથે એક વીક રહીશ. વેકેશન છે મજા આવશે સાથે ટાઈમ સ્પેન્ડ કરીશ. પણ ૪ વાગ્યામાં ડીનર કઈ રીતે મને ફાવે યાર... ?? હદ કરે છે મારા પપ્પા. આમ બેસ, તેમ કર ..અરે હું કોલેજ ગ્રેજ્યુએટ થયેલ યંગ મેન છું શું મને ના ખબર પડે શું કરવું ને શું નહીં ? ...તું તારે હસ...તને હસવું આવે છે ને !! નેક્ષ્ટ ટાઈમ આઇ એમ ગોઇંગ ફોર ઓનલી ૩ ડેઇઝ. હી વીલ નેવર ચેંજ."

અમારી મિત્રતામાં કદી ડહોળ કે ભેળસેળ ન્હોતી તેથી જ આટલા વર્ષો અમે મિત્ર બની રહ્યા છીએ,એક બીજા ની રગેરગ ની ખબર છે. હા, એના મોટા ભાઈ ને સાચવવો ઘણો અઘરો હતો. તેથી અવારનવાર તે મારા ઘરે અથવા લાઇબ્રેરી માં મળતો. તેનો મોટોભાઈ ફીઝીકલી ચેલેંજ હતો. યસ હેન્ડીકેપ હતો. ને ઉપરથી તેને નાનો ભાઈ પણ હતો. નાનો ન્યુયોર્ક માં ઘૂમ કમાણી કરે છે એક પણ કોલેજ ફી ના દેવા કર્યા વગર. જ્યારે મોટા ભાઈ ને લીધે તેના મમ્મી - પપ્પા ફૂલ ટાઈમ જોબ કરે તેથી બ્રેન્ડન જ હાથમાં આવી જતો. પપ્પા ફીલીપાઇન્સ થી માસ્ટર કરીને યુએસ માં આવેલા તેથી સરસ સીક્સ ફીગર ની જોબ મળી હતી. ને મમ્મી પણ યુનિવર્સિટીમાં એકાઉન્ટંટ હતા. બધા જ બેનીફિટ્સ, ૪૦૧.કે ઇન્સ્યોરંસ ને પેઈડ રજા ફોર વેકેશન્સ ... ચાલો
આમા અમારી મિત્રતા પાકી થતી ચાલી.. પણ અચાનક એની મોમ ને કેન્સર થયું ને શી પાસ્ડ અવે..!! બીટ્વીન ધેટ ફાઉન્ડ આઉટ કે ડેડી ડિસાઈડેડ ટુ રી-મેરી ...માંડ માંડ સમજાવ્યો.. કે બીટવીન ઓલ મેન્સ હી નીડ્ઝ વુમન ટુ કેરી હાઉસ હોલ્ડ રનીંગ..!! મીસ્ટર પાર્ક ગોટ મેરી અગેઇન ફીલિપાઇન્સ ગર્લ સાથે હુ ટુક હીમ ફોર રાઈડ ઓફ હીઝ લાઇફ... મીસીસ નો લોસ ૬ વીકમાં રીપ્લેસ કરેલો..પણ માત્ર ૧૬ વીક્સ માં તો ડીવોર્સ વીથ ન્યુ વન... !!
અચાનક બોલ્યોઃ " યુ નો આઈ વોઝ ડાઇવીંગ ને પપ્પા ફેલ્ટ અનઈઝી...આઈ પુલ્ડ ઓન સાઈડ, હી વોઝ આઉટ ઓફ બ્રેથ સો વી ડિસાઇડેડ ટુ ગો ટુ ઇમરજન્સી" 
"ઇઝ હી ઓકે ?" હું બોલ્યો, મારી તત્પરતા નો અંત લાવવા તેણે કહ્યુંઃ " ના,  આફટર સમ સી.ટી. સ્કેન બ્રેઈન ટ્યુમર..આઈ હોપ હી ગેટ્સ બેટર સુન "
એલ. એ આવ્યા પછી બ્રેન્ડન ની વાત મોમ ને કરતા કરતા ઢીલો થઈ ગયો... મોમ સેઈડ ડઝ હી હેવ ગર્લ-ફ્રેન્ડ?? " નો મોમ એન્ડ હી ડઝન્ટ વોન્ટ ઇધર... ્નીધર વોન્ટ ટુ ગેટ મેરી નોર
ટુ એવર હેવ કીડ્ઝ !!" સેડ યંગ બોય ની વાત સાંભળી ને શેર કર્યા વગર ના રહી શકી. કરૂણતામાં પણ કોમેડી કરતા બ્રેન્ડન ની કરૂણતા છૂપી ના રહી શકી.
                                       8888888888888888888888888888888888

આ લખવાનું દોરવાનું નાચવાનું કૂદવાનું બંધ કરી ભણો... બધું મૂકી ડોક્ટર બની પણ કોરોનાનું માસ્ક  પહેરી પહેરી સ્કીનરેશ ને પરસેવે રેબઝેબ થઈ જવાયું છે. પણ કલીગ ને પડતો માર કેવી રીતે જોતા રહું !! આ માણસો ક્યારે સમજશે ? દરેકમાં માત્ર રોષ, ધૄણા, ને ક્રોધ 
ભારોભારભરેલો છે. જે કોઈ પણ ઇશ્યુ લઈને બહાર નીકળી રહ્યો છે. પણ જ્યારે ચડસા ચડસીમાં ડર,ડીપ્રેશન આવી જાય જોઈ દુઃખ થાય કે માણસને સુધારવાનો કોરોનાનો પ્રયાસ હજુ ટુંકો પડ્યો છે કે. બોલીવુડમાં મી-ટુ આવ્યું ત્યારથી ભગવાન મનાતા હીરો-હીરોઇન-ડાઇરેક્ટર પ્રોડ્યુસરબધા ઉઘાડા પડ્યા છે.  એમના પોલીટિક્સ ની રમતો પણ બહાર આવી ગઈ. શુશાંત સિંહ જેવા કલાકાર અભિમન્યુની જેમ સપડાયો ને આખરે આત્મહત્યા કરી બેઠો. એક વંટોળ પ્રગતિ ને ટેકનોલોજીનું ને બીજી બાજુ મોટુ વમળ અંદર ખેંચતું ને ત્રીજી તરફ 
મોંધવારીનું બુલડોઝર ફરી વળે છે ટપ ટપ માણસો મરે છે ખચાખચ ભીડમાં કોણ કોને મદદ કરે ? કોઈ કોઈને સાંભળતું જ નથી. 
પણ બધાને કંઇને કંઇ કહેવું છે માત્ર રાડા ચીસાચીસ ને બૂમો નો જ અવાજ છે. પૄથ્વી ત્રાહીમામ છે, ભાર ઓછો કરવા તૈયાર છે. 
પપ્પા મારે ડોકટર થાવુ છે કે નહીં તે તો પૂછો.પારણામાંથી બાળક જાતે ઉતરે ને ખાવાનું માંગે રડે પણ મા ક્યાં છે... નહીં તો હાઇવે પર 
૪ વર્ષનું છોકરું રઝળતું કંઇ રીતે મળે..!! બાળપણ જાય ખોવાઇ, હાઇસ્કૂલ પહેલા તો મા-બાપ જાય ખોવાઈ એટલે કે ડીવોર્સ કે ડેથ.
 આમ એકલતા માંજ જીવે બાળક તમે તો નામમાત્રના માબાપ. પાછા આશા રાખીને બેસો કે મારી ઘડપણ ની લાકડી બનજો મારા બાળ. ત્રાસી ગયેલ શ્વેતાએ કોરોના દર્દીઓની ખૂબ સેવા કરી ને આખરે તે પણ દર્દી બની મૃત્યુ ને આધિન થઈ. છૂટી ગઈ ઘરની ઝંજટ ને 
જવાબદારીમાંથી.  મૌન બોલ્યું કોઈએ સાંભળ્યું ? હકીકત કહો તો લોકો કહે નેગેટીવીટી, વાહ રે આપની વ્યવહારિક બુધ્ધી !! 
આ તો તારું મારું સૈહારું સગવડિયો ધરમ ને ઉપરથી રાખવાનો હાથ કે હું અહીંયા બેઠો છું કે બેઠી જ છું ને !! અંતર ઘટ્યું કે વધ્યું છે !
પ્રગતિ કે પ્રાર્થના કામ કરશે.. ?? આકાંક્ષી અનંત અંતરિક્ષની યાત્રાએ નીકળી ગયો સર્વે ને પાછળ છોડી ગયો. ધણીવાર લાગે નવા વિચારો નવીનતા ની દોડધામ ને મનની ગડમથલ કે નિર્થકતા ને ખાલીપો....!! શું સમય રૂઝાવે છે ઉંડા ઘા ???? મારાથી થયેલી કોઈ 
પણ ભૂલને માટે માફી માંગુ છું કેમકે હું તારી સાથે જ છું. હું તને પ્રેમ કરુ છું . મને તારી પરવા છે. આ ત્રણ વાત સર્વે માટે છે. અસ્તુ.
--- રેખા શુક્લ

મંગળવાર, 9 જૂન, 2020

પરસંટેજ

નાજુક છે ઘણા કરું શું હું પહેલ 
મલકી રહ્યો છે ચણું શું હુંં મહેલ
લાગણીના પરસંટેજ શું વહેલ 
કવિતા મહોત્સવે વાર્તા હું વહેલ 
મુર્તિ એ રહસ્યે પગલાં હું પહેલ 
પ્રથમ મુલાકાતે મધુમતી કહેલ 
---- રેખા શુક્લ

*સૂરજગીરી*


સપના અળવીતરાં 
ખુદની ખોજમાં
પડછાયા ભૂતકાળના
---રેખા શુક્લ


પડતો જ રહે નેવે થી
હું નાચુ છમછમ ટેરવે થી
---- રેખા શુક્લ

પ્રેમનું ચક્કર ચલાવે આવી આયનો
કાગળ ચિઠ્ઠી પતર લખાવે આયનો
--- રેખા શુક્લ

અમે રહ્યા મૄગજળ ના મોતી
ખુશ રહીયે વાત ભલે હો છોટી
-- રેખા શુક્લ

કહાની થોડી ફિલ્મી હૈં 
થ્રી ઇઝ એ ક્રાઉડ હૈં !! 
--- રેખા શુક્લ

મૃગજળના ભીના રણે
સરિતાના તીરે તીરે
ઉગ્યા ગુલાબી ફૂલ 
-- રેખા શુક્લ

સોમવાર, 8 જૂન, 2020

" સંયમ "

૧. કોમન ટાસ્ક
૨. રેખા શુક્લ
૩. શિકાગો- અમેરિકા
૪. "સંયમ"
પ. શબ્દ સંખ્યા (ગદ્ય)= ૧૫૦ 
૬. તારીખઃ જૂન ૧૦ ૨૦૨૦
એહસાસ થયો છે... સમજણ આવી છે કારણ જ્યારથી કરોના ફેલાયું છે જગતમાં માણસ માણસ માંગે સંયમ. અપેક્ષા મોટી નથી અંતર રાખવાની આદત પાડવાની. માસ્ક પહેરવાનું જ.પહેલાની જેમ 
છીંક ઉધરસ ખવાય નહીં.લોકો તમને ટોકશે રોકશે ના ગમે તો ઘરમાં પૂરશે.  પ્રકૄતિનો રોષ છે, ડોક્ટરનો ઓર્ડર છે. સમાજ ને ઘર ના સભ્યો ની અપેક્ષા છે. સંયમ વગર આદત  પડશે નહીં.  સાચું કહું તો 
શક્ય બને પણ નહીં જુઓને નાનું બાળક પણ હવે સમજે છે, અનુભવે છે કે કોરોના વાયરસ એટલે શું. શોશ્યલ ડિસ્ટન્સ જાળવવું એ માટે પણ સંયમ જોઈએ. દૂરથી નમસ્તે કહેતા આપણે આપણીજ પ્રથા ને 
સંસ્કૄતિ પામી ગયા. ભારતની પારંગત સભ્ય સંસ્કૄતિથી આજે આખું વિશ્વ ભલે ડધાઇ ગયું હોય પણ 
સંયમ શીખવે છે યોગ.ડાયટિંગ વખતે પણ બોલ્યું કે માત્ર કહેવાથી નહીં સંયમી બનવાથી ઓછા ભોજનથી અને કસરત કરવાથી વજન ઉતરશે. આમ સંયમતા શીખવે નિયમિતતા, સ્વરછતા, શિસ્તતા જુઓ
શીખવે સભ્યતા ને એકબીજાના પૂરક અંતે લાવે શાંતિ સુખ અને સંપૂર્ણતા.
-- રેખા શુક્લ

પ્રાર્થના ઃ- ભોલેનાથ

www.club Task
1. Common Task 
૨. રેખા શુક્લ
3. શિકાગો- અમેરિકા
૪. વિષય ઃ" પ્રાર્થના ઃ- 
૫. શિર્ષક ઃ ભોલેનાથ (પદ્ય)
*************************
અંતરની ઉર્મિ પોકારે, રોંગટે રોંગટે વસો છો નાથ
વંદુ તુજને પાયે નમીને, મુજ આતમના છો નાથ (1)

પૄથ્વી તમને પાયે લાગે છે, જગતના છો તમે નાથ
જોડી બે હાથ કરે છે વિનંતી , દયા કરો રે હે નાથ (2)

દુનિયામાં થયેલા પાપ ભગાડો બંકબિલેશ્વર નાથ
વિશ્વ ઝંખે  છે શાંતિ, અમે તુજ શરણે આવ્યા નાથ(3)

અંતરથી પાડુ સાદ પ્રભુજી, સાંભળજો અમ નાથ
પરમ કૄપાળુની સ્તુતિ કરી, ધરુ ફુલમાળ હે નાથ(4)

પરમ સમીપે નિત્ય ભક્તિ, સત્સંગ સેવા હે નાથ
સંસારના રોગ સકળ કાપો, પ્રાર્થુ પશુપતિ નાથ (5)

સંકલ્પ આરાધ્ય દેવનો, ધૂપ ચંદન વધાવજો નાથ
વિશ્વાસ તુજ નો મુજમાં ફરી, વાવી તો જા હે નાથ(6)
--- રેખા શુક્લ

શનિવાર, 6 જૂન, 2020

ડાયરીના પાને


ગુગમ ગુજરાતી ગરિમા મંચ વાચિકમ મંચ પરથી રેખા શુક્લના નમ્ર વંદન. ડાયરીના પાના-દેશમાટે શહીદ થનારા એ પણ ડાયરીના પાને  લખાણ લખ્યા કોઈએ કોઇને પત્ર લખ્યો કોઇએ મિટિંગ ને સમય નોંધ્યો. ભણાવતી સમયે પણ અમારા સાહેબ નોટમાં નોંધો કહી મહાન વ્યક્તિઓને ઉલ્લેખતા. એમણે કહેલા સુવાક્યો પણ લખાવતા. ગાંધીબાપુ વિષે ખુબ સરસ લખવાનું કહ્યું વકૄત્વસ્પર્ધા રચવામાં આવેલી. દેશ માટે અહિંસા થી લડત જળવાઈ ને આઝાદી અપાવી મારી ડાયરીમાં નોંધ તો લાંબી હતીઃ લાલ બહાદુર શાસ્ત્રી, સરદાર વલ્લભભાઈ પટેલ, સુભાષચંદ્ર બોઝ, પંડિત જવાહરલાલ નહેરૂ. સત્યાગ્રહને માર્ગે ચાલનારા આવા સ્વાતંત્ર્યસેનાનીઓને તો આપણે બધાએ નોંધ કર્યા જ હતા. પણ આઝાદી ની ચળવળ તો હિસંક તથા અહિંસક એમ બે પ્રકારની હતી. ગાંધીવાદીઓ હત્યા-ખૂન લૂંટફાટ કરતા નહીં તેથી કાયદો માનનાર ને બહુ બહુ તો જેલ માં પૂરી દેવાતા.કાયદેસર કેસ ચાલે ને સજા મળતી.પણ ખરાં બલિદાનો તો ક્રાન્તિકારી યોધ્ધાએ આપ્યા હતા. કારણકે તે અહિંસાવાદી ન હતા. સ્વામી સચ્ચિદાનંદનો
લેખ જ્યારે વાંચ્યો ત્યારે બીજા કેટકેટલા ના નામની નોંધ લખાઇ જેમ કે ગુજરાતના ખેડા નગરના શંકરભાઈ ધોબી , ઉંમર માત્ર ૧૪ વર્ષ ઝંડો લઈને અગ્રસ્થાને હતા પોલીસની ગોળીનેઆધીન બન્યા આમ  રસિકલાલ જાની, ભવાનભાઈ પટેલ, બચુભાઈ નાયક , ગુણવંતભાઇ શાહ, નરસિંહભાઈ 
રાવલ, રમણલાલ મોદી. ધીરજભાઈ મણિશંકર, કુમારી જયવંતી સંધવી, વગેરેની નોંધ ચાલુ રહી. આઝાદીની લડતમાં કૂદી પડેલા રાષ્ટ્ર માટે પ્રાણ ન્યોઝાવર કરનાર શહીદોને વંદન કરી ડાયરી બંધ કરી હું સ્ટેજ પર આવી. વિધ્યાર્થીગણ, માનનીય શિક્ષકગણ, મુરબ્બી પ્રિન્સિપલ સાહેબ અને મારા ભાઈ બહેનો ઃઃઃ  ને હુ પરસેવે રેબઝેબ .. કઈજ યાદ ના આવે ને હું ઝબકી ગઈ. મારી સામે પડેલી મારી ડાયરી મારી સામે તાંકતી પડેલી. શ્રી. ફાધરવાલેસ નો લેખ ગુજરાત સમાચારમાં આવેલો ને શ્રી ભૂપતભાઈ વડોદરીયાને હુલ્લડનો લેખ પણ મોકલવાનો છે.... એમ નોંધી મારી ડાયરી પર પેન મૂકી હું તૈયાર થવા ચાલી.અસ્તુ.

શનિવાર, 30 મે, 2020

મૄત્યુ અમૄતદાન


નાનકડું આકાશ મારે ગજવામાં છે ભરવું 
ઇગ્લીંશ વસ્તુઓનું પરદેશગમને છે તરવું 
ભાગમભાગી મહામારીએ દીપ પ્રાગટ્ય કરવું
પાકિટમાં લેક્ચર ભરી ગલુડિયાનું છે ડરવું
પપ્પા સ્લોટર હાઉસ જેવું વાઇરસનુ છે ફરવું
જ્વલંત વને ભેંકાર એકાંતી રોજનું છે રડવું 
કરૂણા ક્યારે ડેટિંગ કરશે માનવતાનું મરવું 
ધર્મના સંસ્કાર ઉગ્યા કર્મી  સિધ્ધાંતનું જીવવું
-- રેખા શુક્લ

ચીખે પ્રાર્થના


મુંઝાયું છે જગત આખું વાયરસથી
આને રાક્ષસ કહીશું કે દેવ શબ્દથી
મળી જાય ધોધમાર ફરફર કરવાથી
કળી લે ઝીણકું મારી શ્વાસ ભરવાથી
મન મંદિર ગયું ખળભળી ઉરમાંથી
પાન પત્તા બની ખરશે વાયરસથી
જીવન  છે માખણચોર આગમનથી
હવે ચીખે પ્રાર્થના ફુલોના પલકોથી 
                       --- રેખા શુક્લ

શુક્રવાર, 29 મે, 2020

'જૂઈ - મેળો' : ૨.

વિશ્વભારતી સંસ્થાન,અમદાવાદ અને 'બેઠક',અમેરિકાના સંયુક્ત ઉપક્રમે આયોજિત આંતરરાષ્ટ્રીય e 'જૂઈ - મેળો' : ૨.
કવયિત્રીઓ : દેવિકા ધ્રુવ, રેખા પટેલ, જયશ્રી મર્ચન્ટ, સપના વિજાપુરા, પ્રજ્ઞા દાદભાવાળા, જિગીષા પટેલ, ગીતા ભટ્ટ અને ઉષા ઉપાધ્યાય
ઉષાબેન ઉપાધ્યાય ના સંચાલન નીચે પ્રોગ્રામ ચાલ્યો ત્યારે બધાનો પરિચય આપ્યો પછી આવકાર્યા પ્રજ્ઞા દાદભાવાળા એ. હરખપદુડી હું ખૂબ આતુરતા પૂર્વક સર્વે કવિયત્રીઓની રાહ જોઈ રહી હતી. 
સૌ સખીઓનો ખૂબ ખૂબ આભાર. દેવિકાબેન દેખાયા અને ટેકનીકલ પ્રોબ્લેમ થયો પણ તેમણે ફરી ટ્રાય
 જરૂર કર્યો. રેખા પટેલનો સુંદર પરિચય અને તેની ખૂબ સરસ કવિતાઓ સાંભળી તાળી પાડી ઉઠી. 
આ તો મારૂ અંતર છલકતું હતું ને તેણે માસ્કનું બંધન  ને ગરમ ઉકાળાની વાત રજુ કરતું 
કોરાના નું કાવ્ય ખૂબ ગમ્યું. એક પછી એક સખી મિત્રો ને મળી આવી આજ હું મ્હાલી આવી. 'માણસ ' અને  'જિંદગી જીવવા આધાર જોઇએ' માર્મિક ગઝલ પછી ઇશીતા નો શેર મૂક્યો.
 "તાર કાં તો માર રસ્તા બે જ છે. "આત્મનિર્ભરતા નું મહત્વ સમજાવી ઉષાબેને જયશ્રીબેન મરચંટ
નો પરિચય આપ્યો. શબ્દની સાધના ને તેમના મનોબળના ખૂબ વખાણ થયા ને કાન સળાવા થઈ ગયા.'વિશ્વ યુધ્ધ એટલે કરોના વાયરસ' બસ આજ કવિતા સ્પર્ધા માં મુકી 'જાણવા પૂરતું જાય છે કેટલું'  સુંદર ગઝલ પછી  કોશેટામાં બંધ ભલે પણ રેશમ રેશમ પળ મળે ... ક્યા બાત !! ડર્યા વિના જ અમે તો સો માંથી સોંસરવા નીકળ્યા. માણી અમે જગ મહે ફરવા નીકળ્યા...બીજી સુંદર ગઝલ !! મટકું મારવાનું મન ના થાય.( દાવડાનું આંગણું નામના બ્લોગ માં સાહિત્ય રસિકો જરૂર જોવા વિનંતી. ) સપનાની ઇદ ની કવિતા 
સાંભળી દિલ દ્રવી ઉઠ્યું. 
ઉષાબહેન જુઈ મેળો મઘમઘી રહ્યો છે. પછી આવી તેની એક રોમેન્ટીક ગઝલ. "કાનમાં તને એક નાની વાત કરવી છે. ... આવ તું તો એક મજાની વાત કરવી છે. " હા હા હા સુહાની વાત
"મારા ઘરનો ઉમરો" સુંદર લખાયેલ મીઠા અવાજ માં પ્રગ્નાબેન ની પ્રસ્તુતિ સાંભળી મન પ્રફુલ્લિત થઈ ગયું." મારું આ ઘર " વિધવા સ્ત્રીની સેંથી લાગે છે.સૌ ભાગ લેનાર કવિયત્રીને ખોબોભરી અભિનંદન ઉષાબેનના નેતૃત્વ હેઠળ પ્રોગ્રામ સરસ રહ્યો. જે આવ્યા તેમનો આભાર અમને પ્રોત્સાહન આપી તમે કાર્યને બળ આપ્યું છે. જિગીષાબેન ગીતાબેન સર્વેને સાંભળ્યા ક્યાં લગભગ દોઢ કલાક ચાલ્યો ગયો ખબર 
પણ ના પડી
-- રેખા શુક્લ 

ગુરુવાર, 28 મે, 2020

શિસ્ત

बहोत तकलीफ होती हैं मुजे जिनेमें
मेरी हर सांस बसती हैं तेरे सीनेमें
---- रेखा शुक्ला
**********************************
જીવનમાં શિસ્ત વગર કંઇજ નથી,
શિસ્ત સંગાથે શક્તિ નો સંગમ એટલે જ સાર્થકતા
-- રેખા શુક્લ
***********************************
માંહ્યલો ગુલમહોરી 
હું પરોવાઈ ગઈ મણકે દોરી જેમ
દ્રશ્યના રંગીન મણકાનો આ હાર
રેખા, પ્રગ્ના, ઉષા,સપના, જેમ
દેવીકા, જયશ્રી,જિગીષા,ગીતા હાર
ના દ્વેષ વસેલ હરખપદુડી જેમ
હા, હું મણકાની માળા હાર !!
                                      --- રેખા શુક્લ
**********************************************

અતિ સ્થિર થાવાની લગનીમાં
 ફરી પથ્થર 
બન્યો લો હવે જવાનો અગ્નિમાં  
દ્રશ્ય સાકાર
દેહ રાખ થાવાનો લાગણીમાં 
ખોળો ખોબો
ધરતીનું વાતસલ્ય પાણીમાં 

--- રેખા શુક્લ

બુધવાર, 20 મે, 2020

છેલ્લી નોટિસ ...!!

Image result for mask pictures
માણસે માણસનો ફક્ત ઉપયોગ કર્યો છે,
ના છૂટકે કુદરતે એક પ્રયોગ કર્યો છે,
આવો પણ સમય આવશે નહોતી ખબર, 
માણસનેજ માણસનો ડર લાગશે નહોતી ખબર,
મોંધા માં મોંધા કપડાં કબાટમાં લટકાવી દેવામાં આવ્યાં,
અને બ્રાન્ડ વિનાનું માસ્ક બાજી જીતી ગયું .
કોરોના વાઇરસના માધ્યમથી ઇશ્વરનો સુંદર સંદેશ,
તમે પ્રુથ્વી પરના મહેમાન છો માલિક નહીં.
કુદરતે આપેલી ભેટોને આપણે નુકશાન પહોચાડ્યું છે,
આ કોરોના વાઇરસ એની છેલ્લી નોટિસ છે. 
મંગળ પર જીવન વિકાસવાની વાતો કરતો હતો માણસ, 
આજે પૄથ્વી પર અસ્તિત્વ ટકાવવા જજૂમી રહ્યો છે.
અમુક નાસ્તિક લોકો મેણાં મારે છે કે 
હોસ્પિટલ ખુલ્લા છે અને ભગવાનના દ્વાર બંધ છે
ના ભાઈ, ભગવાનના દ્વાર બંધ નથી
જો અદ્રશ્ય વાયરસમાં તમને મારવાની શક્તિ હોઇ શકે છે
તો અદ્રશ્ય ભગવાનમાં તમને બચાવવાની પણ તાકાત છે
બસ વિશ્વાસ રાખજો. 
આજે બધા મંદિરો બંધ છે કારણકે
બધા ભગવાન અત્યારે હોસ્પિટલમાં 
સફેદ કોટ પહેરીને સેવામાં છે. 
કોણ કહે છે કે ભગવાન નથી દેખાતા
ખાલી એજ તો દેખાય છે જ્યારે કોઈ નથી દેખાતું.
રહી જો ડાળીઓ તો પાંદડા પણ આવશે
આ દિવસો ખરાબ છે તો સારા પણ આવશે
બસ સમયને સમયસર સાચવી લેજો
બીજું કંઇ પણ સાચવવાની જરૂર નહીં પડે
જે સમયે સમસ્યા એ જન્મ લીધો હોય છે,
એજ સમયે સમાધાને પણ જન્મ લીધો જ હોય છે.
શતરંજ હોય કે પછી જિંદગી, 
જીતવા માટે ધીરજ રાખવી જ પડે
જીવનમાં કપરો સમય તો આવે જ છે
તે તમારા પર આધારિત છે કે તમે તેને કેવી રીતે લો છો
કોઈને અડવું નહીં એ આપણે શીખી ગયા 
પણ કોઈને નડવું નહીં એ આપણે ક્યારે શીખશું
એટલી હદે આઝાદ થયો છે આજનો માનવી
કે આજે એને ઘર પણ જેલ જેવું લાગે છે
જીભને સેનેટાઇઝ કરિને ક્વોરંટાઈન કરી દો
સબંધોમાં પ્રસરતો કોરાનો-વાઇરસ અટકી જશે
કોઈતો એવું સેનેટાઇઝર બનાવો કે
જે હાથની સાથે સાથે લોકોના દિલ પણ સાફ કરે 
સમય સમયની વાત છે સાહેબ
પહેલા કહેતા કે  નેગેટિવ લોકોથી દૂર રહેવું
હવે કહે છે કે પોઝિટિવ લોકોથી દૂર રહેવું
કોરાના એ લોકોને સમજાવ્યું કે, 
આપણો દેશ અને આપણા ઘર જેવી 
સુરક્ષિત જગ્યા બીજે ક્યાંય નથી
જ્યારે પરિસ્થીતિ બદલવી અશક્ય હોય,
ત્યારે મનની સ્થિતિ બદલી નાખો
નિમિત્ત કોણ હતું એનાથી ફેર નથી પડતો
નિર્ણય હમેશા કુદરતનો હોય છે જે દરેકને સ્વીકારવો જ પડે છે
સમય પણ ઘણો મજાનો છે સાહેબ, 
પહેલા મળતો નહોતો અને હવે જતો નથી
ક્યારેક પરિસ્થીતિ ને સમય પર છોડી દેવી જોઈએ, 
શું ખબર તે પરિસ્થીતિ તમારા પ્રયત્નો નહીં સમય માંગતી હોય
એક સેકન્ડનો પણ સમય ન્હોતો સાહેબ આ દુનિયાના માણસો પાસે
કુદરતે બધાને એક સાથે જ નવરા કરી દીધા
થપ્પો દાવની રમત ચાલી રહી છે, દાવ કરોના નો છે
આપણે છુપાઇને રહીશું તો જીતી ગયા
અને બહાર નીકળ્યા તો કોરોના આપણને આઉટ કરી દેશે દુનિયામાંથી
વેન્ટિલેટર કરતાં માસ્ક પહેરવું સારું,
ICUમાં રહેવા કરતાં ધરમાં રહેવું સારું 
અને જિંદગીથી હાથ ધોવા કરતાં 
સાબુથી હાથ ધોવા સારા
જિંદગીમાં પહેલી વખત જોયું કે માણસે જીવવા માટે પૈસા કમાવવાનું છોડી દીધું 
સમય સમયની વાત છે સાહેબ,
ક્યારેક ઘરે પડ્યા રહેવાવાળાને 
નકામા કહેવામા આવતા
અને આજે ધરે પડ્યા રહેવા વાળાને સમજદાર કહેવામાં આવે છે. 

સોમવાર, 18 મે, 2020

'સરસ્વતીચંદ્ર' સૌનું પ્રિય પુસ્તક

ગુગમ ગરિમા મંચ પર રેખા શુક્લના વંદન 
શ્રી ગોવર્ધનરામ માધવરામ ત્રિપાઠીની અમર સાહિત્યકૄતિ કે જે ભાવનાથી 
સભર અને અદ્વિતીય મહાકથા એટલે 'સરસ્વતીચંદ્ર'સૌનું પ્રિય પુસ્તક.. તેનું રૂપાંતર ભારતની ધણી બધી 
ભાષામાં થયું હિન્દી ચલચિત્ર ખૂબ વખણાયું. નવીનચંદ્ર અને કુમુદસુંદરીની પ્રેમકથા એટલે સરસ્વતીચંદ્રનું સુંદર આલેખન. ચાર ભાગમાં લખાયેલી ભાગ ૧ માં બુધ્ધિધન નો કારભાર જ્યારે ભારતી રજવાડાની વાતો લખાઇ હતી. સત્તાની ખેંચતાણ ચાલી રહેલી તે સમયે નાયક સરસ્વતીચંદ્ર ને નવીનચંદ્ર તરીકે અને નાયિકા ને કુમુદસુંદરી તરીકે ઓલખ આપવામાં આવી છે. પ્રેમકથામાં ગૄહસ્થી અને સંન્યાસ ની વચ્ચે ઝૂલતો નાયક અને ભૌતિક પ્રેમનું બલિદાન આપી સમાજના ઉત્થાનનો માર્ગ અપનાવે છે. 
ગૄહ્ત્યાગ નું પણ આલેખન,. સંયુક્ત કુટુંબમાં કુમુદસુંદરીનું સરસ્વતીચંદ્ર સાથે વૈવિશાળ  ચિઠ્ઠીની-પ્રેમપત્રની આપલે થાય છે. યાદ આવ્યું ફૂલ તુમ્હૈ ભેજા હૈં ખતમે હા હા હા કેટલું સરસ તેનું વર્ણન સામે જવાબમાં ચંદનસા બદન ચંચંલ ચિતવન પણ વેવિશાળ રદ કરવામાં આવતાં છોડ દે સારી દુનિયા કિસીકે 
લીયે ભાગ ૨ માં ગુણોથી ભરપૂર આદર્શ ગૃહિણી નું નક્કી ત્યાંજ સામે વાળાના આદર્શને જોઈને કરવામાં આવે છે. લગ્ન પછી પ્રેમનું આબેહુબ વર્ણન સરળ ભાષામાં ચિતરાય છે.ને ચોથું ગીત
 મૈ તો ભૂલ ચલી બાબુલ કા દેશ પિયા કા ઘર પ્યારા લગે. એક એક થી ચઢિયાતા નિરાળા વ્યક્તિત્વની ને પાત્રોની પ્રેમની ને ગીતની ગુથવણી કરવામાં આવી છે. અસ્તુ 
હું કુમુદ...!!
આજે મન ખુબ ખુશ હતું તેઓ મને જોવા ધરે આવવાના હતા. હું કુમુદ, શરમાઈ ગયેલી બાજુમાં ઉભી તેમને જોતી બોલીઃ તમે કેમ કંઈ લેતા નથી ? 
તેઓ બોલ્યાઃ તમે ક્યા કંઈ ખબડાવો છો ? હુ આડુ જોઈને બોલીઃ લ્યો આ સફરજન ખાઓ. 
તે બોલી પડ્યાઃ આવી રીતે તો ભીખારીને પણ ભીખ કોઈ ના આપે.  એવું ના કહો કહી મેં એમના
હાથમાં સફરજન મૂકવા માંડ્યું ...જેવું મેં એમને આપ્યું તેમણે મને તેમની તરફ તાણી લીધી. તેમની તત્પરતામાં હું વિહવળ થઈ ગઈ. ત્યાં તો મારી બહેન ગ્લાસ લઈને પ્રવેશી. હું છૂટી શરમાતી રૂમની  બહાર દોડી ગઈ...થોડી મલકાઈ પણ ગઈ. એમણે પુસ્તિકા વાંચવાનો ડોળ કર્યો મારી બહેન મને જોઈ 
રહી. પછી બોલી ઃએમ કરો જીજાજી લો આ ઠંડુ ઠંડુ શરબત પીઓ.
મને બારણાના આરપાર ઝાંખા પડદામાંથી જોઈ રહેલા તેમણે મને ફૂલ ફેંકી ધ્યાન દોરવાનો પ્રયાસ કર્યો પણ તે મારી બાજુમાં સૂતેલ બહેન પર પડ્યું તેણે મારી તરફ તાત્કાલિક ફેંક્યું ને ઉંધવાનો ડોળ 
કર્યો. હું તેમની તરફ દોરાઈ.  ધીમેથી બોલી કોઈ સાંભળશે... દિવાના પાગલ કહેશે ક્યાંક થઈ તો નથી ગયા ને ? ને સરસ્વતી ચંદ્ર બોલ્યા થઈ પણ જાઉં તો મારો દોષ નથી.મારો પાલવ તેમણે પકડેલો ને હું શરમથી પાણી પાણી થતી પુલમાં સંતાતી મલકાતી તેમેને જોઈ રહી...તેમણે કીધું રૂકમણીનું હરણ 
થયેલ તેમ હું તને લઇ જવા તૈયાર છું. સરસ્વતીચંદ્ર ગાતા હતા... 
ચંદન સા બદન ચંચલ ચિતવન ધીરે સે તેરા યે મુસ્કાના, મુજે દોશ ન દેના જગવાલો હો જાંઉ અગર 
મૈં દિવાના...!! 

સોમવાર, 27 એપ્રિલ, 2020

ગરિમા મંચ પર આપની સેવામાં

ગુગમ ગુજરાતી ગરિમા મંચ પર આપની સેવામાં હાજર હું રેખા શુક્લ આજે અવલોકન એટલે ?
પ્રકૃતિ ની સૌંદર્યતાનું અવલોકન દરેક ની આંખો કરવા તરસે ને માણે છે તેનું વર્ણન અંકાય છે. નવનીતરાય ને  શિરિષ વાત કરતા હતા આ વખતે હવાઈ જઇશું ને પપ્પા. હા બેટા કેમ નહીં ? જરા ફોન પર ભાવતાલ જોઈને રજા નો મેળ બધાને પડે તે પ્રમાણે બુકિંગ કરીશું. આ મોબાઈલ ની સગવડતા ગમે પણ સતત આવતા માર્કેટીંગના ફોનકોલ ના ગમે.. થોડા સમયે બુકિંગ પણ થઈ ગયું. બધાએ જાતભાતનું નાનું મોટું શોપિંગ પણ કર્યું. ચાય નો ઉભરો આવે ને આખો  ગેસ ખરાબ થઈ જાય તેમ ફાટી ઉઠેલા કરોના ના લીધે રડમસ ચહેરાઓ બધાના થઈ ગયા. ને નવનીતરાય ની વર્ષગાંઠ ઉજવવાના સપનાનો મહેલ ભોંય ભેગો થઈ ગયો બધાના મૂડ મરી ગયેલા. દીકરા શિરિષે પૂછ્યું પપ્પા હવે તો લોક ડાઉન !! ફોનમાં જ જોવાનું
ને મળવાનું !!બેટા,સ્વપ્નોના ગુણાકારોથી બનેલી આ જીંદગી, ભૂતકાળ ની બાદબાકીઓથી ઉભરતી આ જિંદગી, તો ક્યારેક ભવિષ્યમાં વર્તમાનનો તાળો મેળવતી આ જિંદગી, પરંતુ સરવાળેતો ખાલી શૂન્ય જ પામવા હોવાના છ્તાં કંઈ ગણતરીઓ થોડી છોડે છે આ જિંદગી ? ઇતિહાસની ઘટનાઓ પરિવર્તન આવ્યા 
પછી પૂનરાવર્તન કરવાનું ભૂલતી નથી અને માનવ મોતને સામે જોતા નથી ત્યાં સુધી વિશ્વાસ કરતા નથી. 
પપ્પા સરસ તારણ છે આપનું ઃઃ પરિવર્નતમાં વગર તલવારે એકલાએ લડવાનું છે આપણે જિમ્મેદારી 
આપણે શિર લઈને...ધરે બેઠા માણીએ પ્રકૃતિની સુંદરતા ને નાના મોટાની સાથે કરીએ મજા.અસ્તુ


'નવું ઘર - યોગવર્ષા'
વર્ષાએ કેટલા ખુશ થઈને ઘરમાં પગ મૂકેલો ! ધીમે ધીમે જોબમાં સેટ તો થઈ જવાયું. બે 
વર્ષે દર મહિને કરેલી બચતથી નવા ઘરને શોભતું નવું ફર્નીચર લેવાયું મેચીંગ કર્ટન ને 
ગમતાં પીક્ચર પોસ્ટર્સ પણ ભીંતે ટીંગાવ્યા. સોફાસેટના કુશન પણ જાણે વેઝ માં ગોઠવેલા 
ફ્રેશફ્લાવર સાથે મેચીંગ થતા હતા. ને યોગેશની પસંદની રગ પથરાઈ... સિમ્પલ ને 
એલીગન્ટ !! બેડરૂમમાં સાસુસસરાનો ફોટો જોઈ વર્ષા જરા અચકાતા અચકાતા બોલી ... 
આપણા લગ્નનો ફોટો મઢાવી ને રાખીએ તો? ટેન્શનથી તણાયેલી યોગેશની ભ્રમર 
ચાડી ખાતી હતી પણ કચવાતા મને હા કહી. સમજોતો એજ પરિવર્તન... !! નવું ધર 
તે પણ પરિવર્તન, ને તેની આજુબાજુ વણાતી જિંદગી તો પરિવર્તન થી ભરપૂર. લગ્ન ના પાંચ પાંચ વર્ષે વર્ષામાં ને યોગેશમાં આવેલો બેડરૂમમાં રાખેલા લાંબા અરિસામાં ચાડી ખાતો તાંકી રહ્યો હતો. જાણે બોલતો હતો હું દેખાડુ તમારો પરિવર્તન પામેલો ચહેરો. પરિવર્તન 
એજ છે પડછાયો. બંનેનું અવલોકન કરતો અરિસો. અસ્તુ 
--- રેખા શુક્લ
પાત્ર નિરૂપણ 
ગુગમ ગુજરાતી ગરિમા મંચ પરથી રેખા શુક્લના વંદન મિત્રો આજે એકલવ્યનું પાત્ર નિરૂપણ 
મારો જન્મ ઉત્તર ભારતા જંગલમાં થયેલો માતા પિતા જંગલના અગ્ર રખેવાળ હતા જોતજોતામાં પ્રાણીઓ પ્રત્યે અનુકંપા મારી વધતી ગઈ હુ હજુ યુવાવસ્થામાં પ્રવેશું તે પહેલા મારા પિતાશ્રી સદગતિ પામ્યા. આમ અચાનક મારા પર જંગલ ની રખેવાળી નો ભાર આવ્યો. મને વરૂનો ડર લાગતો તેથી મા ને પૂછ્યું કે હું શું કરૂ ? તો માએ મને હસ્તિનાપૂરના રાજા ભીષ્મ ની વાત કહી ને પરશુરામના શિષ્ય  ગુરૂદ્ર્રોણાચાર્યની વાત જણાવી. ્મહાભારતના સમયે મને ધનુર્વિદ્યા મેળવવા તેમની પાસે જવાની આગ્ના મળતા હું હસ્તિનાપૂર જવા રવાના થયો. માતપિતા તરફથી સારી શિક્ષા પામેલો હું ગુરૂ દ્રોણાચાર્ય પાસે 
ગયો ત્યારે મને જણાવ્યું કે તેઓ માત્ર રાજકુંવરોને જ શિક્ષા કેળવણી આપતા હતા. યુવાવસ્થામાં હું 
પ્રાણીઓની સુરક્ષા માટે ધનુરવિધ્યા પ્રાપ્તિનું પ્રણ લઈને ગુરૂ દ્રોણાચાર્યની મૂર્તિબનાવી રોજ ખૂબ 
મહેનત કરી પારંગત થયો. એક વાર પાંડવો જંગલમાં અસ્વસ્થાના કૂતરા સંગ આવેલા.
 આમતેમ ભટકતા કૂતરાનો ભેટો મારી સાથે થતાંજ ભૂકવા માંડ્યો ત્યારે મારી બાણવિદ્યાથી કૂતરાનું 
મોંઢું બંધ કરી દીધું. અસ્વસ્થામાં એ જ્યારે આ જોયું તે વિચારવા લાગ્યા કે કોણ આટલું શક્તિશાળી છે 
ધનુર્વિદ્યામાં જેણે મારા કૂતરાની દશા આવી કરી છે. પ્રવીણતા જોઈ અર્જુન પણ બોલ્યા કે કોણ છે 
તારા ગુરૂદેવ ?? દ્રોણાચાર્યનું નામ સાંભળી સ્તબ્ધ થયેલા પાંડવોએ બનેલી ધટના જણાવી...તે સાંભળી ગુરૂજી જંગલમાં જોવા આવ્યા. 
આખું જંગલમે સજાવ્યું ફુલો પાથર્યા મારગે ને ઉપર બાંધ્યા તોરણૉ.... મળવાની લાલસા વધી હતી પણ દ્રોણાચાર્યે જ્યારે મારી પારંગતતા જોઈ ત્યારે અર્જુનને સર્વશ્રેષ્ઠ બાણવીર બનાવવા લીધેલું પ્રણ યાદ 
આવ્યું...ને કહ્યું મારી મુર્તિ માત્રમાંથી આટલી પારંગતતા પ્રાપ્ત તે કરી શિષ્યે હું મારી ગુરૂદક્ષિણા સ્વીકારવા તૈયાર છું તેથી હે એકલવ્ય તૈયાર થઈ જા. મેં કહ્યું શ્રી ગુરૂદેવ જે માંગશો તે  મંજૂર છે. ને તેઓ એ 
મારા જમણા હાથના અંગૂઠાની માંગણી કરી ને મે એક ઝટકે કાપી દક્ષિણા અર્પણ કરી. તે પછી પણ 
મારી કલા મે ડાબા હાથે ચાલુ જ રાખી ને પ્રવીણતા પ્રાપ્ત કરી તેથી મહાભારતના યુધ્ધ માટે 
કૌરવોના આમંત્રણનો મેં સ્વીકાર તો કર્યો. પણ શ્રી કૃષ્ણ જાણતા હતા મારાથી અર્જુન હારી જશે તેથી 
મારોવધ તેમણે કર્યો ને હું વિરગતિને પાર્યો. અસ્તુ